Łączymy rolników
i konsumentów.
Budujemy wspólnotę.

Rozwijamy i upowszechniamy w Polsce Rolnictwo Wspierane przez Społeczność — dobra i lokalna żywność, bliska współpraca, prawdziwe relacje.

Rolnik na polu — naturalne rolnictwo wspierane przez społeczność

O Rolnictwie Wspieranym przez Społeczność

Czym jest RWS?

RWS, czyli Rolnictwo Wspierane przez Społeczność, to model bezpośredniej współpracy między konsumentami a gospodarstwem rolnym: grupa odbiorców zwykle umawia się z rolnikiem na cały sezon, współfinansuje produkcję z góry i dzieli z nim zarówno plony, jak i ryzyko uprawy. W zamian regularnie, najczęściej co tydzień, otrzymują paczkę świeżych produktów.

Wspólne dla RWS są lokalność, długofalowa relacja, brak pośredników i dążenie do ekologicznych metod produkcji, ale szczegóły — np. cena, częstotliwość odbiorów, skład paczek, udział członków w pracy gospodarstwa czy zasady podejmowania decyzji — zależą od ustaleń konkretnej grupy.

Na świecie model ten znany jest niemal na każdym kontynencie i praktykuje go około 1,5 miliona osób. Obecna forma RWS wywodzi się z Japonii, gdzie pojawiła się w latach 60-tych XX wieku. Obecnie najliczniejsza społeczność praktyków i odbiorców jest w USA, natomiast Chiny najszybciej adaptują ten model na swoje potrzeby. W Europie to Francja najbardziej metodycznie rozwija sieć współpracy między rolnikami i konsumentami w lokalnej odmianie RWS nazywanej AMAP. Kupujący wybierają model RWS jako najkorzystniejszy sposób dostępu do dobrej jakości żywności. Z kolei rolnicy cenią go za stabilność sprzedaży oraz godne warunki finansowe. Bycie częścią RWS przynosi liczne korzyści dla każdej ze stron.

Odbiór skrzynek z warzywami — RWS w praktyce

RWS w Polsce

W Polsce RWS pozostaje mało popularne, ale widoczna jest jego stopniowa profesjonalizacja i rozwój. Podczas gdy pierwsza grupa RWS powstała w naszym kraju w 2012 r., w 2024 r. zidentyfikowano 13 gospodarstw współpracujących z 35 grupami odbiorców i dostarczających żywność dla ok. 1200 rodzin tygodniowo.

Rzeczywista skala podobnych praktyk może być większa, ponieważ część rolników i ogrodników może działać według podobnych zasad współodpowiedzialności, sezonowej umowy, regularnych odbiorów i bezpośredniej relacji z gospodarstwem, ale nie nazywać siebie RWS. Dlatego dane o RWS w Polsce warto traktować jako opis rozpoznanego i samoidentyfikującego się ruchu, a nie pełen obraz zjawiska.

13
gospodarstw
w 2024 r.
35
grup
odbiorców
~1200
rodzin
tygodniowo

Kim jesteśmy?

Inicjatywę RWS tworzy grupa praktyków i pasjonatów z wieloletnim doświadczeniem budowania porozumienia między miastem i wsią. Działamy przy wsparciu Ekologicznego Uniwersytetu Ludowego w Grzybowie.

Naszą ambicją jest budowanie Polski, w której każdy może jeść zdrową, lokalną żywność prosto od rolnika, a współpraca w ramach RWS buduje zaufanie, solidarność i sprawiedliwość w relacjach między ludźmi.

Rozwijamy sieć Rolnictwa Wspieranego przez Społeczność w Polsce poprzez wspieranie rolników, edukację konsumentów i tworzenie narzędzi ułatwiających organizację RWS, tak aby zwiększyć dostępność do żywności i wzmocnić lokalne gospodarki. Wzmacniamy istniejące RWS-y, pomagamy w zakładaniu nowych i jesteśmy rzecznikami na rzecz sprawiedliwego systemu żywnościowego opartego na partnerstwie.

Bernadeta Gołębiowska

Bernadeta Gołębiowska

Edukatorka klimatyczna, trenerka, od 2021 r. pracuje i mieszka w Ekologicznym Uniwersytecie Ludowym w Grzybowie. Koordynowała proces tworzenia nowych kwalifikacji rynkowych, w tym edukatora klimatycznego, edukatora na rzecz różnorodności biologicznej oraz doradcy RWS (włączonych do ZSK). Współtwórczyni kursów dla edukatorów klimatycznych, edukatorów bioróżnorodności i dla doradców RWS. Doktor nauk ekonomicznych, magister psychologii.

Piotr Trzaskowski

Piotr Trzaskowski

Działacz i innowator społeczny. Pomysłodawca i były dyrektor Akcji Demokracji. Pracował w międzynarodowych organizacjach ekologicznych CEE Bankwatch Network, European Climate Foundation, Fundacji Heinricha Bölla, 350.org i Avaaz. W Polsce współtworzył spółdzielnie spożywcze. W 2012 wraz z Sonią Priwieziencew i Tomaszem Włoszczowskim zbudował pierwszą w Polsce grupę działającą w modelu Rolnictwa Wspieranego Społecznie — RWS Świerże Panki. Od kilku lat członek RWS Dobrzyń nad Wisłą.

Monika Onyszkiewicz

Monika Onyszkiewicz

Od 2002 związana z Fundacją Ekorozwoju, w której pracuje w obszarze krótkich łańcuchów dostaw oraz wspierania społeczności żywnościowych. Od 2014 roku współpracuje z siecią URGENCI, rozwijając współpracę między konsumentami a lokalnymi producentami w modelu RWS. Zajmuje się budowaniem miejskich społeczności opartych na ekonomii społecznej i solidarnej, w których dostęp do dobrej, lokalnej żywności traktowany jest jako podstawowe prawo każdej osoby. Obecnie jest doktorantką Szkoły Doktorskiej Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu, gdzie prowadzi badania w obszarze zrównoważonych systemów żywnościowych. Członkini Spółdzielni Krótka Droga we Wrocławiu, która zarządza Targowiskiem miejskim i realizuje cotygodniowy Bazar Krótka Droga — oddolną inicjatywę mieszkańców i lokalnych rolników.

Logo Ekologicznego Uniwersytetu Ludowego

Działamy we wsparciu Fundacji Ekologiczny Uniwersytet Ludowy.